03/05/2026
  • Asante Twi
  • Fante
Twitter Facebook Linkedin
  • Krataafa Tsitsir
  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Pii
    • Ebibirmu
    • Eguadzisɛm
    • Enyigyesɛm
    • Mpontusɛm
Menu
  • Krataafa Tsitsir
  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Pii
    • Ebibirmu
    • Eguadzisɛm
    • Enyigyesɛm
    • Mpontusɛm
Kratafa Tsitsir Eguadzisɛm

Mbrɛ Ghanaman no dzii Pɔno sika no na kwan a Ghana Sidi na Mpɛsewa sika no bɔbɔɔ adze

Dzin 'Sidi' n'abɔse fi Akan (Asante Twi) kasafua 'sedeɛ' mu. Ɔno na Mfantsefo frɛ no 'serba' na aborɔfo so frɛ no 'cowry' no.

Ebenezer Kobinah Offen Ɔkyerɛwfo Ebenezer Kobinah Offen
06/02/2023
wɔ Eguadzisɛm
0 0
0
Mbrɛ Ghanaman no dzii Pɔno sika no na kwan a Ghana Sidi na Mpɛsewa sika no bɔbɔɔ adze
0
SHARES
245
Ahwɛfo
Fa to FacebookFa to Twitter

Ghana yɛ ɔman a ɔwɔ Ebibir Atɔree afamu. Ɔyɛ ɔman bi a ɔnye amanaman ahorow bɔ hye. Atɔree afamu no, Ghana nye ɔman Cote D’Ivoire na wɔbɔ hye. Boka afamu no, Ghana man no nye Togoman no na wɔbɔ hye. Sɛ ɔba no Etsifi afamu so a, ɔman Ghana nye Burkina Faso na wɔbɔ hye. Bea a Ghana da wɔ wiadze amanaman pon kɛse do no ntsi, Anaafo afamu no, Ghana nye Bosompo Guinea na wɔbɔ hye. Iyi ntsi, Ghana nye amanaman ebiasa pɛr na wɔbɔ hye.

Ekunyin Esiafo

Afe 1957 mu no na ɔman Ghana gyee ne fahodzi fii Ngyiresi Aborɔfo nsamu. Ghana sidi na mpɛsewa sika a yedzi no ndɛ yi wɔ abakɔsɛm bi. Ana ber bɛn na ebɛnadze ntsi na ɔman Ghana hyɛɛ sidi sika na mpɛsewa sika no ne ndzii ase na sika bɛn na nna ɔman no dzi ansaana sidi na mpɛsewa ne ndzii no hyɛɛ ase? Nkan no, afe 1950 dze reba no, nna amanaman biara a Ngyiresi Aborɔfo dzii hɔn do no nye hɔn dzi sika kor, mekyerɛ pɔno sika no. Ghana Sikakorabea Baatan no kyerɛ a, ber no, Ebibir Atɔree Sikakorabea Baatan no na nna ɔhwɛ yɛ sika ma Ebibiman ahorow a wɔhyɛ Ngyiresi Aborɔfo ase no. Dɛm sika no bi nye Pɔno, Hyelen na Pɛnse.

Afe 1958 mu no, afe kor ekyir pɛpɛɛpɛr a Ɔsaagyefo Kwame Nkrumah nye okunyin binom gyee fahodzi maa Ghana no na Ghanaman no hyɛɛ ase dɛ oridzi nankasa no Pɔno, Hyelen na Pɛnse dze; Ghana Pɔno, Ghana Hyelen na Ghana Pɛnse. Nna sika no yɛ krataa na bobaa dze. Sika krataa dze no, nna ɔyɛ 10/-, £1 na £5. Afe 1968 mu ma Ghanaman no yɛɛ £1 na £5 sika no ber a nna sika no no ho rokɔ atwee no. 10/- sika krataa no dze, afe 1963 mu na Ghana aban no hyɛɛ ase yɛe. Sika bobaa no, wɔdze brɔɔnso daadze na wɔdze yɛe na wodzii foraa sika nkrataa no. Iyinom nye ½d, 1d na nikɛle daadze sika 3d, 6d, 1/- na 2/-.

Afe 1965 mu no, mfe awɔtwe ekyir no, Ghana Pɔno sika no twaa mu ma Ghana Sidi na Mpɛsewa no hyɛɛ n’ahendzi no ase. Ber no Ghana mampanyin Ɔsaagyefo Kwame Nkrumah sii n’adwen pi dɛ ɔbɛma ɔman no egyaa Ngyiresi Aborɔfo hɔn Pɔno sika no ne ndzii edzi sika a ber no, nna wiadze n’afɛndzeanan nyinara agye ne ndzii ato mu no. Dɛm ntsi, Fankwa 1966 mu nyinara no, nna Ghanaman no dzi Ghana Sidi na Ghana Pɔno sika no fora kɛpem dɛ Ɔsaagyefo Kwame Nkrumah siiw Pɔno sika no ne ndzii kwan wɔ Ghana korakoraa.

Sedeɛ/ Serba

Dzin ‘Sidi’ n’abɔse fi Akan (Asante Twi) kasafua ‘sedeɛ’ mu. Ɔno na Mfantsefo frɛ no ‘serba’ na aborɔfo so frɛ no ‘cowry’ no. Ayɛwoho 19, 1965 mu na sidi sika no bɔbɔɔ adze. Mpɛsewa sika no so n’abɔse fi Ngyiresi Aborɔfo hɔn sika Pɛnse mu. Afei dze, Ghana Sidi na Mpɛsewa sika no bɛhyɛɛ Ghana Pɔno, Hyelen na Pɛnse sika no ananmu. Mpɛsewa sika no nye sika a osuar wɔ Ghana sika no mu na ogyina hɔ ma sikamfutuw sika a osuar ne ndzii mber no.

Tags: HyelenMpɛsewaƆsaagyefo Kwame NkrumahPɛnsePɔɔnosidi
Dza abɛsen

Aborɔkyir ndzɛmba a wɔdze ba hɛn man yi mu – Aso oye dɛ aban esiw ano kwan wɔ hɛn man yi mu?

Dza ɔtoa do

Dza ɔdze anomunka ba

Ebenezer Kobinah Offen

Ebenezer Kobinah Offen

Nsɛm fofor a ɔfa dza ebue yi ho

Aborɔkyir ndzɛmba a wɔdze ba hɛn man yi mu – Aso oye dɛ aban esiw ano kwan wɔ hɛn man yi mu?
Eguadzisɛm

Aborɔkyir ndzɛmba a wɔdze ba hɛn man yi mu – Aso oye dɛ aban esiw ano kwan wɔ hɛn man yi mu?

Ɔkyerɛwfo Ebenezer Kobinah Offen
02/02/2023
“Ɔwɔ dɛ aban no tua Ghana Kɔntragyefo a ɔdze hɔn kaw no.” – Owura Kwame Agbodza 
Eguadzisɛm

“Ɔwɔ dɛ aban no tua Ghana Kɔntragyefo a ɔdze hɔn kaw no.” – Owura Kwame Agbodza 

Ɔkyerɛwfo Leonard Nketsia
09/12/2022
‘Yɛpɛ akwan papa a, yɛnyɛ krado dɛ yebotua.’ – Kwasi Amoako-Atta 
Eguadzisɛm

‘Yɛpɛ akwan papa a, yɛnyɛ krado dɛ yebotua.’ – Kwasi Amoako-Atta 

Ɔkyerɛwfo Leonard Nketsia
08/12/2022
Dɔmkumaa na Dɔmkɛse no ka bɔ mu gye 2023 Nkabɔmu Sikasɛm Nhyehyɛɛ no to mu. 
Amanyɛsɛm

Dɔmkumaa na Dɔmkɛse no ka bɔ mu gye 2023 Nkabɔmu Sikasɛm Nhyehyɛɛ no to mu. 

Ɔkyerɛwfo Leonard Nketsia
08/12/2022
“Dɔmkɛse no apa hɔnara hɔn 2023 Sikasɛm Nhyehyɛɛ no.”. – Okunyin Ato Forson
Amanyɛsɛm

“Dɔmkɛse no apa hɔnara hɔn 2023 Sikasɛm Nhyehyɛɛ no.”. – Okunyin Ato Forson

Ɔkyerɛwfo Leonard Nketsia
02/12/2022
Bue bi ka ho
Dza ɔtoa do
Dza ɔdze anomunka ba

Dza ɔdze anomunka ba

Nam ekuwekuw do hwehwɛ mu

  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Dza ɔforafora
  • Ebibirmu
  • Eguadzisɛm
  • Enyigyesɛm
  • Mpontusɛm
  • Nwomasua

Nam #ahyɛnsewdze do hwehwɛ mu

abakɔsɛm aban abawdobɔdze abaɛfor abaɛfor mfir aborɔkyir Agodzi akyerɛkyerɛfo amambra amanyɛkuw Amereka Anas Aremeyaw Anas apɔwmudzen atoyerɛnkyɛm atsena Black Sherif Cristiano Ronaldo Ebibiman Ebibiman abakɔsɛm EPL Fahodzi FIFA Ghana Gyahyehyew IMF John Dramani Mahama Juventus Ken Ofori-Atta manpayin Mbrahyɛbaguafie Mfantse NANA ADDO NDC Ngyiresi nsordaafo nwomasua Osei Kyei-Mensah-Bonsu Portugal Qatar Real Madrid sohyial midia Takoradze UEFA Champions League Wiadze Bɔɔlbɔ Akansi Ɔhembaa Elizabeth II
Bolingo Voice Bolingo Voice Bolingo Voice

Hwehwɛ hɛn ekyir akwan

  • +233502960485
  • info@bolingoconsult.com
  • 19 Mama Adjele close, East Airport Accra Ghana.

Hɛn ho nsɛm

akannews.com yɛ abaɛfor ntentankɛse do prama a wɔdze nsɛm to gua wɔ Akan kasa mu a ɔma kwan ma Esuantsefo na Fantsefo nya adzesua na enyigye nsɛm wɔ hɔnankasa hɔn kasaa mu. Bolingo a ɔyɛ kasa dwumadzi edwumakuw a wɔhwɛ dɛ wɔbɔboa ma Ebibirmu kasahorow eenyin no na wɔdze bɔbɔɔ adze.

Ekuwekuw

  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Ebibirmu
  • Eguadzisɛm
  • Enyigyesɛm
  • Mpontusɛm

Adapɛn nkaabɔ

© 2026 Mbra biara mma ho kwan dɛ edze nsɛm yi mu bi bedzi wo dwuma gyedɛ aserɛ kwan efi Bolingo nkyɛn.

Bolingo

Bolingo Consult

  • Kokoa mu Mbra
Twitter Facebook Linkedin
Are you sure want to unlock this post?
Unlock left : 0
Are you sure want to cancel subscription?