
Okunyin Ephraim Amu yɛ ɔdwontofo kɛse a, ɔdze nsakyer pii baa Ghanaman yi mu. Wɔwoo no wɔ Peki Avatile wɔ afe 1899 mu. Onyinii wɔ Firaw Mantɔw mu wɔ bea a nkorɔfo enyi gye ndwom na asaw ho yie. Nna ɔpɛ Aborɔfo Ndwom, nkanka dza wɔtow no wɔ asɔr no, nna n’enyi gye ho dodow.

Osuaa atɛntɛmbɛn na sanku bɔ. Owiee no kɔlegyi adzesua no, ɔkekyerɛɛ adze wɔ Akropong Akyerɛkyerɛfo Kɔlegyi. Nna ndwom ka n’adzekyerɛ ho. Ɔdze kyenbɔ kaa no ndwomkyerɛ no ho ma esuafo no enyi gyee ho dodow.
Ɔpɛɛ dɛ ɔboa hɔn a wɔkɔ asɔr na wonnyim nwoma ntsi wonntum nnsua ndwom no bi no, ɔdaan Aborɔfo ndwom no bi kɔr Anwona kasa mu. Ɔdze bi so yɛɛ Nyame ndwom. No ndwom no pii fa suban pa na akokodur ho. Ndwom no bi nye, “Yaanom Abibirima”, “Tsetse wɔ bi ka”, “N’e nyo na wo dede”, “Momma Yɛnkɔ so mforo” na “Hɛn ara asaase ni” a agye dzin kɛse wɔ Ghana ha no.
Nna odur mber hia mu so a, ɔyɛ ndwom soronko dze ma no. Ber a wɔdze Aborɔkyir Hembaa sii egua do wɔ afe 1952 mu no, ɔyɛɛ ndwom bi dɛ, ‘Ɔhembaa Mbo”, dze maa no.
Nna n’adwen nye dɛ ɔwɔ dɛ Ebibifo dze hɛnara hɛn ndzɛmba a yɛwɔ no wɔ hɛn man yi mu no yɛ hɛn ndwom. Iyi ntsi ɔdze atɛntɛmbɛn na odurugya toow ndwom pii. Nnyɛ iyinom nko, ɔdze bɔmbaa so kaa ho. Afe 1969 mu no, Okunyin Amu kɛyɛɛ ndwom ho ɔyɛkyerɛ wɔ Amɛreka man mu.






