Asafo yɛ ɔman anaa kurow bi ne bambɔ ho nsordaafo. Wodzi dwuma dɛ kuw a wɔhwɛ ɔman anaa kurow no mpontu wɔ biribiara mu na wɔbɔ ho ban wɔ atanfo ho. Asafokuw bɔ ayertow ndwom. Mpanyin kyerɛ dɛ wɔyɛ dɔm bi a no mu mba yɛ etsipɛmfo na wɔyɛ kwasafo dwuma ntsi binom kyerɛ dɛ“kwasafo” mu na dzin “asafo” no fi. Binom so ka dɛ “asafo” yɛ mfɛfo asɛfo a wɔbɔ ekuwekuw dzi ako. 
Ɔmmpa hɔ ara ;binom so kyerɛ dɛ wɔyɛ “asawfo” – dɔm a wɔsaw tow santsen dɛ nsordaafo kuw. Kor so a wɔdze ma no nye ‘asafo’ a ɔkyerɛhɔn a wɔkɔ sa. Sɛ yetsin dɛm adwenkyerɛ ahorow yinom do a, yebotum aka dɛ asafo yɛ mfɛfo a wɔbɔ kuw yɛ kwasafodwuma na hɔn dwumadzi mu no wɔgor ayer saw. Dɛmara na yehu wɔ hɔn dwumadzi mu; wɔyɛ bambɔ ho nsordaafo a wodzi ako, wɔper ɔman anaa kurow no mpontu.
ASAFO HO ABAKƆSƐM
Nna asafo nnyi hɔ dada, na biribi na ɔkaa mpapa ma mpapayɛɛ kradada. Mpanyinsɛm kyerɛ dɛ adze a nkyɛ ɔwɔ nyimpan’abrabɔ mu wɔ fɛkuw ho kor nye akɔmfo dze anaa akɔm. Nkorɔfo kɔmee dze paam mbusu bi a wɔkyerɛ a wohunii fii hɔn abosom hɔ. Akɔm no so mpo yɛ adze a nna mbowatsia yɛ, na anafua da kor bi ɔbɔmbɔfo bi kohunii.
Wodurii no wohun dɛ mbowa no rokɔm na binom so tsetse famu hɔ a wɔyar. Ndur ahorow a mbowa no tsetsewee dze yɛayarfo no edur no, hɔn so wɔhyɛɛ no nsew. Wɔdze no hɔ kɔraraa ma da kor bi mbowa no mu panyin no hun hɔn. Mbowano nyaa hɔn ho enyigye dɛ woenya akokodur a ɔtse dɛm abɔhwɛ hɔn, na wɔkyerɛkyerɛ hɔn akɔm na hɔn ndur ahorow a wɔdze sa nyarba ahorow.
Aber a wobodur fie no, ɔbɔfo yi bɛyɛɛ ɔkɔmfo-panyin wɔakɔmfodze no mu. Ne ba no so bɛyɛɛ kɔmfo. Wɔtɔn hɔnnwanwa gyee sika. Wɔsaa nkorɔfo yar pii na wɔfaa binom so tsetsee hɔn akɔm no mu wɔ akɔmfodze. Wɔkɔr ako beberee dzii mu nkonyim.
Mpanyinsɛm kyerɛ dɛ akɔmfodze no mu na wɔtsew asafo. Nna ɔnam no mu mba hɔn asaw begyabegya do na bɔhwɛadzefo a nna wonnyi enyigye dɛ wɔbɔdɔm bi anaawɔbɛsaw bi no maa hɔn dzin ‘asawfo‘. Ber biara a wɔreka hɔnho asɛm no dɛm na wɔdze frɛɛ hɔn. Asawfo yi bɛkae yɛɛ “asafo”.
