Dawadawa yɛ eduaba kor a no ho mfasodze yɛ pii. Mantɔw ahorow a ɔwɔ ɔman Ghana mu nyinara dzi bi. Sɛ ekɔ Etsifi Mantɔw mu a, no dua nnyɛ na wɔ hɔ. Sɛ ereyɛ edziban mpo na nam nnyi mu a, itum dze toto mu ma ɔyɛ dɛ nam Wotum dze yɛ frɔwee, nkwan na edziban ahorow pii. Binom mpo yam we no dɛmara ɔnam mfasodze a ɔdze a ma hɛn apɔwmudzen ntsi. Dzin a wɔdze frɛ no wɔ brofo mu nye “African Locust bean”. Obiara a obedzi bi no boa ne nyimpadua no ma onya ahoɔdzen soronko ɔnam edzibandur ahorow pii ahyɛ mu ntsi. Nnyɛ edzibandur nko na dawadawa dze ma mbom ɔsan boa nyimpadua no ma ɔko yarba ahorow pii.
Dawadawa ho mfasodze a ɔdze ma nyimpadua no mu bi na odzidzi do yi:
Ɔboa ma nyimpa n’enyi hu adze yie. Ɔnam edzibandur a ahyɛ mu no ntsi, ɔma ɔyɛ edurpɔn ma nyimpa no na ɔboa bɔ enyi ho ban fi yarba bi ho tse dɛ tɛ, enyi nkusuwsuw na ɔma enyi no hu adze yie.
Otsia bio, dawadawa boa ko tsia ndwedwee yarba. Ndwedwee yarba yi ba ber a mbɔgya nntum nndzi afrowsian wɔ nyimpa n’adwen mu yie. Nhwehwɛmu kyerɛ dɛ, sɛ obi dzi dawadawa pii a ɔboa ma mbɔgya tum dzi afrowsian wɔ adwen no mu yie a ɔmma haw biara mmba.
Dawadawa boa ma angoa pii nntum nngyina nyimpadua no mu. Sɛ angoa pii gyina nyimpadua no mu a, osiw mbɔgya no kwan ma onntum mmfow nnkɔ akoma no ho yie na iyi tum dze akoma yarba ba. Dawadawa ne ndzii pii tum nan angoa wɔ nyimpadua no mu ma nyimpa nya apɔwmudzen pa.
Ɔtafa bi, kur ba nyimpadua no mu a dza ɔdze ba yɛ pii. Kur no bi tɔ yafun mu a ɔma nyimpa berɛ yie aber biara a edziban bɔtɔ mu. Sɛ etaa dzi dawadawa pii a, otum kum kur biara a ɔba nyimpadua no mu no ntsɛntsɛm. Yetum yam n’ahaban no dze sa honam enyi kur biara.
Nkorɔfo pii na wɔdze dawadawa tu bun yarba fi nyimpadua no mu. Sɛ ekɔ hɛn nkurase nkurase mu nkankanara nye Etsifi Mantɔw no mu, nkorɔfo pii na wɔda ho ara dze dawadawa sa bun yarba osiandɛ dɛ wɔtaa dze dzi dwuma na wonyim dwumason a otum dzi dze boa hɔn ntsi.
Nhwehwɛmu akyerɛ dɛ yetum dze dawadawa boa ma esikyire no dodow gyina mbrɛ ɔsɛ dɛ ogyina wɔ nyimpadua no mu.
Ɔwɔ mu dɛ esikyire ye ma nyimpadua no nanso ɔtɔfa bi a nna ehuruw akɔ sor a ɔdze nsunsuando bɔn ba nyimpa do mbom sɛ yedzi dawadawa pii a ɔmma esikyire no dodow no nnyɛ nnyɛ kɛse pii eso ɔnnkɔ famu koraa.
Iyi dze apɔwmudzen mapa brɛ nyimpadua no mapa.
Pii na dawadawa dze boa nyimpadua no a ɔsɛ dɛ obiara pɛ bi dzi.
