Abatow Kɔmihyen panyin dze Benada a ɔyɛ Mumu 19,2023 esi hɔ ama 2023 mansin mu abatow.
Mansin ahorow no mu abaguafo a wɔtoo aba maa hɔn wɔ mfe mpem ebien na du-akron(2019) no, mber bɔso Mumu wɔ afe yi mu, ntsi no ho behia dɛ wɔbɔtow aba eyi abaguafo afofor wɔ mfeanan a ɔda hɛn enyim yi.

Ber a ɔrekasa wɔ ehyiadzi bi a ɔkɔr do wɔ Nkran, Yawda a etwa mu no, Owurayer Jean Mensa a ɔyɛ Panyin a ɔda Kɔmihyen no ano kaa dɛ, Abatow Kɔmihyen no bɛhyɛ ase ayɛ abatow ahyɛnsewdze krataa fofor fitsi Fankwa 12, 2023 kesi Ɔbɛsɛ 2, 2023 mu, wɔ mansin 268 mu.
Abatow Kɔmihyen no kyerɛ dɛ, ɔdze ɔha nkyɛmu eduosia(60%) esi n’enyi do wɔ mansin bagua abatow no mu, na ɔtoto serɛ nsɛnkyerɛwfo dɛ wɔbɛkyerɛkyerɛ amamfo ma woehu hia a dɛm dwumadzi yi ho hia.

Owurayer Jean Mensah se mansin abaguafo abatow no bɔkɔ do wɔ abatow mpesua ahorow 6,272 mu, gye dɛ Nkoranza North na Nzoranka South a wɔwɔ Bono East Mantɔw mu pɛr.
“Osiandɛ wɔanntow mansin mu a wɔtoo wɔ 2019 no bi wɔdɛm mansin no mu ɔnam bambɔ nsɛm bi ntsi yɛdze kɔɔ Ebɔbira 2021 mu”.
“Ne dɛm ntsi, wɔnnto aba wɔ dɛm mansin ahorow no mu gyedɛ 2025”, Abatow Panyin no kyerɛɛ mu dɛm.
Owurayer Mensa se Kɔmihyen no ayɛ ahoboa papa ama abatow a ɔreba no, a wɔbɛma abaguafo no ehu wɔ mber pa mu.

Ɔhyɛɛ hɔn a wɔaso dɛ wɔtoo aba na hɔn dzin nnyi abatow mbuubuu no mu dɛ, wɔmbɔ hɔnho mbɔdzen mma hɔn edzin nkedzi abatow buukuu no mu ama woetum ato aba wɔ Mumu 19 abatow no mu.
Owurayer Mensa hyɛɛ bɔ dɛ, edzin kyerɛwkyerɛw a ɔbɛba do no rennyɛ dwumadzi a wɔyɛ a, wɔrennyɛ bio ansaana 2024 mansan abatow no aba do.

Ber a ɔrekasa afa hɔn a wɔayew hɔn abatow ahyɛnsew krataa no, ɔse, ahyɛnsew krataa ahorow a wɔayew nyina no, wobotum ayɛ no bio ama hɔn wɔ mansin edzin kyerɛwkyerɛw mbea ahorow mu a,ɔwɔ dɛ wotua Ghana sidi du(Ghc 10).
“Yɛka no pefee dɛ, hɔn a wɔayew hɔn ahyɛnsew krataa no nnhia dɛ wɔkyerɛw hɔn dzin bio. Ɔwɔ dɛ wɔma wɔhyɛ hɔn Kad ahorow no anan mu”,Owurayer Jean Mensah na ɔkae.
Owura Samuel Tettey a ɔyɛ abatow Kɔmihyen abadziekyir a ɔhwɛ ndwuma do no kaa dɛ, Kɔmihyen no dze ndzɛmba bogu akwan mu ma hɔn a wɔbɔtow mansin abaguafo abatow no mu no hɔn dodow akɔ sor.

Ɔkaa dɛ, “Mpanyimfo nye amamfo, bambɔ kuw ahorow, ekuwekuw ahorow a wɔwɔ gyedzi wɔ hɔn mu na nsɛnkyerɛwkuw no bɛma mansin ahorow abatow mpanyimfo no atse hɔnho ase.”
Mansin mu abatow a wɔtoo wɔ 2019 mu no, nyimpa 57,000 na wogyinae wɔ abatow mpesua 67,00 no mu wɔ ɔman yi mu.

Fitsi 1980s mu no, DLE abatow no nntaa nnkɔ sor. Krataa a ofi abatow Kɔmihyen hɔ kyerɛ dɛ, wɔ afe 1988 dze kesi afe 1989 mu no, nyimpa dodow wɔkɔtow aba hɔn dodow yɛ 59.3%, wɔ afe1994 mu, nna ɔyɛ 29.3% wɔ afe 1998 mu, 41.6% wɔ 2002 mu, 33.1%; wɔ 2006 mu, 39.3%; wɔ 2010 mu, 35.5%; wɔ 2015 mu, 30.6% na 33% wɔ 2019 mu.






