Ndzɛmba ahorow pii ɔko tsia nyimpa wɔ ɔman Ghana mu dɛ abofra, panyin, ɔbaa anaa banyin. Ɔhaw pii a ɔko tsia abaatan binom ama ndɛ yi sɛ ekɔ kɛse kurow mu a, mbofra pii na ibohu wɔ hɔ a wonndzi dwuma biara. Dɛm tsebea yi yɛ dza otsia Ghana mbra ne fa a ɔka dɛ, “Onnyi dɛ abofra biara ɔaso dɛ ɔkɔ skuul bɛnantsew kurow mu basabasa ɔmmfa ho na tsebea a ɔwɔ mu”. Ndzɛmba a ɔma mbofra a tu hɔn gu aboano dze hɔn nyimpadua kɔbor edwuma pɛ dza wobedzi no yɛ pii. Binom tum quan kɔ a hɔn awofo nnyim ho hwee na binom so dze, hɔn awofo noara noara na wogyaa hɔn ma wɔkɔ. Sɛ ekɔ Nkran beebi tse dɛ circle, Lapaz, Makola, Madina na pii a ɔkeka ho a nna ɔyɛ awerɛhow dɛ mbofra a nkyɛ dɛm ber no ɔsɛ dɛ wɔwɔ skuul rusua no nenam basabasa a obiara hu no dɛ ɔmmfa no ho. Bea a mbofra yinom nya da no mpo yɛ asɛm ma hɔn. Binom da kaar ku, breegye ase, na kaar kwan ho na mpo gua mu.Aso ebɛn hɔn na mbofra yi ayɛ?

Dza odzi kan a ɔma mbofra nnkɔ skuul na wɔnantsew basabasa nye ɔkɔm a ɔdze hɔn wɔ hɔn efiefie mu. Awofo no bi ato hɔn mba asaworam a dza wobedzi anaa wɔbɔnom mpo mmfa hɔn ho ɔnam ahokyer ntsi. Ohia adokrow hɔn araa ma iyi nnyɛ hɔn asɛm. Abofra no hwɛ na sɛ ohu dɛ ɔkɔm n’ano ayɛ dzen ama no a nna oeguan efi fie dze ne tsir apaamu wɔ beebi a obenya edziban edzi. Iyi ntsi binom mpo tum fi beebi tse dɛ kumasi, Tamale, Bono na pii a ɔkeka ho bɛsen kɔ Nkran kedzi paa mbrɛ ɔbɛyɛ a obenya sika ahwɛ no ho.

Awofo a wɔnnhwɛ hɔn mba so yɛ adze kor a obue kwan ma mbofra ma kogu aboano dɛ wɔrekɔbɔ bra. Iyi ne farba pii gyina awargyaa do. Sɛ awarfo no ntamu tsew a, mbofra hɔn hwɛ mpo dan mansotwe wɔ hɔn ntamu. Kor tum ka dɛ wo na bɔhwɛ wo na afa no so ka dɛ w’agya bɔhwɛ wo. Ɔba no dɛm a nna abofra no n’enyi abɔ egu ne nsamu a dza ɔbɛyɛ ara nye dɛ obotu esi paada akɛpɛ birbi ayɛ dze ama no ho. Ibohu no na ampa, abofra no efi skuul ridzi paa wɔ gua do.

Boi nye nhyehyɛɛ pa a aban no nnyɛ no wɔ Ghana ha ɔbɔ mbofra a wɔwɔ dɛm tsebea no mu no ho ban. Sɛ yɛhwɛ Ghana mbrapɔn no mu a , pii na ɔwɔ mu a nkyɛ ɔsɛ dɛ mpanyimfo hwɛ dze dzi dwuma mboa mbofra a wɔwɔ tsebea a ɔtse dɛm yi mu naaso no mu ahen na wɛdze yɛ edwuma. Akɛyɛ dɛ obiara reper ma no ho na n’ebusua a wɔnndwen dɛm mbora yi ho na mbrɛ wɔbɔboa eyi hɔnefi tsebea yi mu.

Tukɔtsena a nkorɔfo yɛ fi nkuraase dze ba kurow kɛse mu no so?yɛ adze kor a ɔama ndɛ yi mbofra wɔkɔ skuul yi agyaa skuuL neman aboano. Ɔnam dɛ edwuma papa biara nnyi nkurow nkurow pii mu wɔ ɔman Ghana mu ntsi, nkorɔfo tu bata kɔ nkorow akɛse mu dɛ wɛrekɛpɛ edwuma bi ayɛ. Sɛ mfe du na mpo a nna wɔhyɛ hɔ ha a ɔnnka hɔn dɛ wobotwa hɔn enyi akɔhwɛ hɔn mba. Ɔnam dɛ obira nnhwɛ hɔn do na wɔyɛɛ dza wɔpɛ ntsi, wotum dzi hɛn ayɛnkofo ekyir kɔ korow kɛse mu kɔhwehwɛ biribi ma hɔn ho.

Atseetsee na ahohiahia a mbofra binom famu wɔ hɔn awofo na ebusuafo nsamu no so ma hɔn akwangya no ma woguan kɔ paado kɛtsena hɔ bɔ hɔn hra dɛ mpanyimfo. Mbofra yɛ nyimpa bi a aber biara no wɔdɔ pɛbdɛ awofo bɔkorɔkorɔ hɔn na wɔakyerɛ hɔn ɔdɔ.No dɛm ntsi, sɛ ɔkɛba ba dɛ bor, ayeyaw, na atseetsee ba hɔn do na wonnkotum egyʋna ano pɛr na ɔafa adwen eguan efi fie. Awofo binom mpo hyɛda ma abofra no gyaa skuul kɔtɔn adze a onyia no nndur mbrɛ ɔtɔn adze koraa. Abofra biaea.a ɔwɔ ahohiahia mu wɔ fie no bɛpɛ do oboguan na ɔmmfa ho bea ɔbɔkɔ ma no ho atɔ no koraa
Aso ɛbɛn nsusuando na iyi wɔ no wɔ mbofra do na kwan bɛn do na yebotum esiw dɛm ɔhaw yi ano.
kenkan no wɔ Akannews.com do





