03/05/2026
  • Asante Twi
  • Fante
Twitter Facebook Linkedin
  • Krataafa Tsitsir
  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Pii
    • Ebibirmu
    • Eguadzisɛm
    • Enyigyesɛm
    • Mpontusɛm
Menu
  • Krataafa Tsitsir
  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Pii
    • Ebibirmu
    • Eguadzisɛm
    • Enyigyesɛm
    • Mpontusɛm
Kratafa Tsitsir Dza ɔforafora

Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba (II): Dza otwar dɛ adɔfonom hu fa ho ansaana wɔawar

Banyin no dɔ wo, ɔwo ɔbaa no so dɔ no, eso otwar dɛ hom hu mbrɛ hom mbɔgyakuw no tse ama hom eehu mbrɛ hom mbɔgya mu nkwambowa no n'apɔwmudzen tse ansaana hom awar amma aankɛfa ɔhaw ammbrɛ hom.

Nancy Efua Pratt Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
20/06/2023
wɔ Dza ɔforafora
0 0
0
Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba (II): Dza otwar dɛ adɔfonom hu fa ho ansaana wɔawar
0
SHARES
232
Ahwɛfo
Fa to FacebookFa to Twitter

Awar yɛ adze bi a ɔyɛ fɛw papaapa. Ɔyɛ Akanfo amambra tsitsir no mu kor. Dɛm ntsi Akanfo nndzi ho agor koraa. Sɛ yɛka awar a, ɔyɛ amambra a ɔkɔ do wɔ banyin na ɔbaa ntamu a hɔn ebusua ebien nyinara gye to mu na dɛm ntsi amandze biara a otwar dɛ wɔyɛ ma hɔn no, wɔyɛ dze ka hɔn bɔ mu dɛ okun na ɔyer. Mbom, ansaana banyin na ɔbaa bi bɛtsena abɔ mu amambra kwan do dɛ okun na ɔyer no, otwar dɛ wodzi nokwar wɔ hɔn apɔwmudzen ho, tsitsir mbrɛ hɔn beenu no hɔn Mbɔgya mu Nkwambowa n’ahoɔdzen tse no.

  1. Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba, dza borɔnyi frɛ no “Sickel Cell Disease (SCD)” no yɛ mbɔgya mu yarba bi a ebusua binom mu nyimpa a wɔwɔ bi no nam awoo do dze ma hɔn asefo. Ɔyɛ yarbabɔn bi a ɔhaw dasanyi ara yie wɔ wiadze yi mu. Nhwehwɛmu kyerɛ dɛ yarba yi taa bɔ Ebibifo, Mɛditereniafo, Finimfin Epueifo na Ahyia n’Anaafofo. Ɔyɛ mbɔgya mu yarba bi a osi ber a basabasayɛ bi kɔ do wɔ mbɔgya a odzi afowsian wɔ nyimpadua no mu no. Sɛ dɛm basabasayɛ yi si mbɔgya mu a, ɔma mbɔgya nkwambowa no yɛ bawee ma no no su so sesa yɛ yarba su a ɔma nkorɔfo nya yarbabɔn a ɔtse dɛm no bi. Ntsease a adɔfonom nya wɔ hɔn apɔwmudzen ho tsitsir mbrɛ hɔn mbɔgya mu nkwambowa no tse no bɔboa hɔn ma wɔaatsena asomdwee mu hɔn dankwa nyinara.

Ansaana adɔfonom bɔwar no, adze kor a otwar dɛ wohu nye mbrɛ hɔn mbɔgya mu nkwambowa no n’apɔwmudzen tse no. Ana mbrɛ banyin ne dze no tse no nye ɔwo ɔbaa dze no hyia? Sɛ adɔfonom binom amma hɔn enyi aannkɔ mbrɛ hɔn mbɔgya mu nkwambowa n’apɔwmudzen tse no ho na wɔwar a, na gyangyanbiara hɔn beenu no nyinara wɔ bi a, akwanya a wɔbɔwoo mbofra a wɔwɔ bi no wɔ sor papaapa kyɛn dɛ wɔnnkɔwoo bi. Mbom sɛ ɔba no dɛ awarfo no mu kor wɔ yarba no su no bi, na sɛ kor no nnyi bi a, ɔno abofra no rinnya bi eso obenya yarba no no su no bi wɔ no mu. Otwar dɛ awarfo tse iyi ase ansaana ɔdɔ efura hɔn enyi.

Otwar dɛ adɔfonom hu nsunsuando bɔn a mbɔgya mu nkwambowa yarba no dze ba no amma aannhaw hɔn ebusua nhyehyɛɛ. Nsunsuando bɔn a ɔdze ba no bi nye dɛ, ɔma mbɔgya nkwambowa no yɛ bawee ma mbɔgya nntum nndzi afowsian wɔ mbɔgyakwan ahorow a ɔwɔ nyimpadua no mu no yie. Iyi ma akwansiwdze ahorow kɔ do wɔ mbɔgyakwan ahorow a ɔwɔ nyimpadua no mu no na ɔtsew ɔsegyen dodow a ɔkɔ nyimpadua no mu no do. Iyi dze honanyaw a n’ano yɛ dzen ara yie dze brɛ nyimpadua no. Honanyaw no tum dzi dɔnhwer anaa nda mpo.

Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba no tum so dze yarba anemia ba na otum sɛɛ wo nyimpadua no nkwaa ahorow no. Otum so twetwe nyarbanyarba brɛ nyimpadua no so. Mpɛn pii no, hɔn a wɔtsetse dɛm no nntum nnyin nnkyɛr so. Otwar dɛ adɔfonom hu datser a ɔyɛ mbɔgya mu nhwehwɛmu ma wɔhwehwɛ hɔn mbɔgyaa mu yie ansaana awar mpo a aba hɔn tsir mu. Iyi bɔboa hɔn ma woehu hɔn gyinabew ansaana wɔbɔwar a wɔaawar.

Ansaana ebɛgye wo dɔfo bi ato mu dɛ wɔnwar no, mbɔgyakuw ahorow a ɔka do yi kyerɛ dɛ sɛ wɔwar a ɔbɛyɛ yie anaa ɔnnkɛyɛ yie:
AA+AA= ✅
AA+AS= ✅
AA+AC= ✅
AA+SS= ✅
AA+SC= ✅
AA+CC= ✅
AS+AS= ❌
AS+AC= ❌
AS+SS= ❌
AS+SC= ❌
AS+CC= ❌
SS+SC= ❌
SS+SS= ❌
SS+CC= ❌
SC+SC= ❌
SC+CC= ❌
CC+CC= ❌

AA kyerɛ dɛ ɔhaw biara nnyi mbɔgya nkwambowa no mu. AS kyerɛ dɛ onyia no wɔ Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba no su no bi wɔ no mu. CC kyerɛ dɛ onyia no wɔ ne na no mbɔgyakuw C na ɔsan so wɔ n’egya nedze a ɔyɛ C no bi so. SS muo nwionn. Ɔkyerɛ dɛ yarba no wɔ mbɔgya nkwambowa no mu ankasaankasa. Ɔyɛ hu kyɛn nkaa no nyinara. Otwar dɛ ema w’enyi kɔ wo dɔfo no mbɔgyakuw ho amma eenu woho wɔ w’awar mu da bi da bi. Apɔwmudzen pa yɛ egyapadze a obiara nnkotum agye efi wo nsamu. Abrabɔ pa; bɔ no yie.

Tags: amambraawarmbɔgya nkwambowa yarbambɔgyakuwmbɔgyakwan
Dza abɛsen

Ndzɛmba esia a bi ɔsɛ dɛ ihu fa dawadawa ho

Dza ɔtoa do

Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba (I): Nyimdzee a otwar dɛ inya fa ho

Nancy Efua Pratt

Nancy Efua Pratt

Nsɛm fofor a ɔfa dza ebue yi ho

Asafo kuw ahorow na no mu ndzɛmba etsitsir a ɔsɛ dɛ nyimpa biara hu
Dza ɔforafora

Asafo kuw ahorow na no mu ndzɛmba etsitsir a ɔsɛ dɛ nyimpa biara hu

Ɔkyerɛwfo Suzie Onomah
29/08/2023
Kyirefuwa na muoko – Anomudɛwfo hɔn mberɛwyɛ
Dza ɔforafora

Kyirefuwa na muoko – Anomudɛwfo hɔn mberɛwyɛ

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
28/08/2023
Aso aban mfa ne nsa nto ehuhusene do wɔ Ghana?
Dza ɔforafora

Aso aban mfa ne nsa nto ehuhusene do wɔ Ghana?

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
22/08/2023
Mfaso a ɔwɔ anamuna n’aba mu
Dza ɔforafora

Mfaso a ɔwɔ anamuna n’aba mu

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
17/08/2023
Ghana keteke akwantu a aban ahyɛ mu kena – Asɛm papa ma hɛn nyinara
Dza ɔforafora

Ghana keteke akwantu a aban ahyɛ mu kena – Asɛm papa ma hɛn nyinara

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
17/08/2023
Bue bi ka ho
Dza ɔtoa do
Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba (I): Nyimdzee a otwar dɛ inya fa ho

Mbɔgya mu Nkwambowa Yarba (I): Nyimdzee a otwar dɛ inya fa ho

Nam ekuwekuw do hwehwɛ mu

  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Dza ɔforafora
  • Ebibirmu
  • Eguadzisɛm
  • Enyigyesɛm
  • Mpontusɛm
  • Nwomasua

Nam #ahyɛnsewdze do hwehwɛ mu

abakɔsɛm aban abawdobɔdze abaɛfor abaɛfor mfir aborɔkyir Agodzi akyerɛkyerɛfo amambra amanyɛkuw Amereka Anas Aremeyaw Anas apɔwmudzen atoyerɛnkyɛm atsena Black Sherif Cristiano Ronaldo Ebibiman Ebibiman abakɔsɛm EPL Fahodzi FIFA Ghana Gyahyehyew IMF John Dramani Mahama Juventus Ken Ofori-Atta manpayin Mbrahyɛbaguafie Mfantse NANA ADDO NDC Ngyiresi nsordaafo nwomasua Osei Kyei-Mensah-Bonsu Portugal Qatar Real Madrid sohyial midia Takoradze UEFA Champions League Wiadze Bɔɔlbɔ Akansi Ɔhembaa Elizabeth II
Bolingo Voice Bolingo Voice Bolingo Voice

Hwehwɛ hɛn ekyir akwan

  • +233502960485
  • info@bolingoconsult.com
  • 19 Mama Adjele close, East Airport Accra Ghana.

Hɛn ho nsɛm

akannews.com yɛ abaɛfor ntentankɛse do prama a wɔdze nsɛm to gua wɔ Akan kasa mu a ɔma kwan ma Esuantsefo na Fantsefo nya adzesua na enyigye nsɛm wɔ hɔnankasa hɔn kasaa mu. Bolingo a ɔyɛ kasa dwumadzi edwumakuw a wɔhwɛ dɛ wɔbɔboa ma Ebibirmu kasahorow eenyin no na wɔdze bɔbɔɔ adze.

Ekuwekuw

  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Ebibirmu
  • Eguadzisɛm
  • Enyigyesɛm
  • Mpontusɛm

Adapɛn nkaabɔ

© 2026 Mbra biara mma ho kwan dɛ edze nsɛm yi mu bi bedzi wo dwuma gyedɛ aserɛ kwan efi Bolingo nkyɛn.

Bolingo

Bolingo Consult

  • Kokoa mu Mbra
Twitter Facebook Linkedin
Are you sure want to unlock this post?
Unlock left : 0
Are you sure want to cancel subscription?