Kontombire yɛ ahataw a no ho nnyɛ na wɔ Ebibirman na ɔnye wiadze n’afɛnandze nyinara mu. Ɔtaa sow pii ber a nsu totɔ eyi n’ano osiandɛ ɔpɛ nsu papaapa. Kenyafo frɛ no “Nduma”, Senegalfo frɛ no “Malanga” na French nkurow no bi so frɛ no ‘Macabo”. Dowdow enyi gye ho ɔnam edzibandur a ɔwɔ mu ntsi. Sɛ ekɔ efiefie mu a, binom tum dze yɛ frɔwee, nkwan, abom, na binom so tum twitwa gu hɔn edziban do dɛmara we. Sɛ yedua mankan a, dɛm ahataw yi na yenya fi mu ber a ogudo robɔ no. Ahataw no na edziban no nyinara kitsa edzibandur bi tse dɛ Vaetamin C, A, B6, Faeba, Omega 3 na pii a ɔkeka ho a odzi dwumason dze boa nyimpadua no.


Nhwehwɛmu akyerɛ dɛ, sɛ epotɔw anaa eyam kontombire kɔɔpow kor a, vaetamin a inya fi mu no yɛ bɛyɛ 145mg. Iyi tum fa vaetamin a nyimpadua no hia no dabiara no no mu ɔha nkyɛmu eduowɔtwe esia, 86%. Iyi tum boa nyimpadua no ma onya ahoɔdzen dze dzi no dwuma yie.

Bio, kontombire bɔ nyimpadua no ho ban fi kokoram yarba ho. Vaetamin C a ahyɛ mu ma no dzi dwuma dɛ “anti-oxidant” a ɔko tsia ndzɛmba bi a wɔwɔ nyimpadua no mu a wɔtwetwe kokoram yarba ba nyimpadua no mu no. Ɔsan boa kotsia yarba ahorow pii ma wonntum nntsena nyimpadua no mu.
Ɔtɔ do bio, kontombire boa tsew angoa dodow a ɔwɔ nyimpadua no mu no do. Kontombire nnkitsa angoa biara ntsi oye na na ɔyɛ edziban pa a ɔboa tsew angoa do wɔ nyimpadua no mu. Faeba na “methionine” a ɔwɔ kontombire mu no na odzi dɛm dwuma no. Wɔka bɔ mu nan angoa biara a ɔwɔ nyimpadua no mu no nyinara. Sɛ etaa dzi kontombire a, angoa nnta nngyina wo nyimpadua mu. Ɔnam dɛ angoa nnyi mu na protsin ahyɛ mu ma nntsi, ɔma nyimpa no do tum tsew. Iyi ntsi, oye ma hɔn a wɔayɛ kɛse abor do.

Kontombire kitsa faeba pii na no dɛm ntsi ɔboa ma sɛ yedzidzi a, edziban no no mu tum bubu yie ma yenya edzibandur biara ɔwɔ mu dze ma nyimpadua no. Nnyɛ nonko, kontombire boa tu ayamutsim na ayamutue ase.
Edwumason kor so a kontombire dzi dze ma nyimpadua no nye dɛ, ɔtsew mbɔgya mbordo do. Ɔnam omega 3 a ɔwɔ ahataw no mu ntsi, ɔma nyimpadua no homɔnse a ɔboa ntsin no ma ogyina tse mberɛ ɔsɛ dɛ ɔyɛ ara pɛr. Sɛ iyi kɔ do yie a, ɔmma mbɔgya a oridzi aforowsan wɔ nyimpadua no mu no nnyɛ pii mmbor do nnhaw nyimpadua no.

Kontombire yɛ adze a ɔma nyimpadua no ahoɔdzen a ohia papaapa ɔnam amino asede a ɔwɔ mu no ntsi. Protsin a ɔwɔ mu no na ɔhwɛ ma esikyire no dodow a ɔwɔ nyimpadua no mu ni nnyɛ pii na ɔsan so boa
ma hɛn apɔw mu yɛ dzen. Kontombire yɛ edziban a oye papaapa ma hɔn a aber biara no wɔtsentsen hɔn apɔw mu.

Dza otwa tun nye dɛ, kontombire boa ma nyimpa no mbɔgyaa do nntsew. Ahataw yi ma nyimpa mbɔgya ara yie. Iron a ɔwɔ mu no boa ma “red blood cells” no nyin yie tum dzi no dwuma a ɔsɛ dɛ odzi wɔ nyimpadua no mu. Iyi da nkyɛn a, Vaetamin C a ɔwɔ mu no boa ma nyimpadua no nya iron no yie dɛ mbrɛ ɔsɛ.
1. Kontombire boa tsew ahonhon a ɔtaa ba nyimpadua no mu no do.
2. Ɔma nyimpa no dompe mu yɛ dzen
3. Otu ayamutue ase
4. Ɔmma nyimpa no honam nntwentwen






