10/03/2026
  • Asante Twi
  • Fante
Twitter Facebook Linkedin
  • Krataafa Tsitsir
  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Pii
    • Ebibirmu
    • Eguadzisɛm
    • Enyigyesɛm
    • Mpontusɛm
Menu
  • Krataafa Tsitsir
  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Pii
    • Ebibirmu
    • Eguadzisɛm
    • Enyigyesɛm
    • Mpontusɛm
Kratafa Tsitsir Dza ɔforafora

Gyahyehyew Ahorow

Ana inyim dɛ Gyahyehyew gu ahorow?

Leonard Nketsia Ɔkyerɛwfo Leonard Nketsia
23/01/2023
wɔ Dza ɔforafora
0 0
0
0
SHARES
82
Ahwɛfo
Fa to FacebookFa to Twitter

Ogya nye dɛ ndzɛmba a wotum dzɛw nye mframa mu ahoɔdzen ɔsegyen a nyimpa na mbowa hia dze atsena ase no bedzi afora ma n’ewiei no, kandzea, ɔhwew na wusiw befi mu aba a yɛtaa ka dɛ ɔredzɛw. Sɛ yɛkyerɛ mu dɛ iyi yɛ gya a, nna tserɛ dza yɛdze yɛ edziban, dza yɛdze yɛ ndwuma ahorow na dza ɔkeka ho binom nyinara ka ho. Mbom no, sɛ ɔkɛba dɛ gya no dzɛw bor dza yɛhwehwɛ no do, ɔgye nsamu anaa opue mbrɛ enyi nnda anaa onnyi dɛ opue a nna akɛyɛ gyahyehyew. Gyahyehyew tɔ dɛ ɔsɛɛ adan na egyapadze ahorow, opirapira nkorɔfo na ɔtɔfabi so a ɔdze owu dwir binom do.

Nyimpa dodowara a yɛnnyɛ akogyafo no hɛn nyimdzee nye dɛ gyahyehyew yɛ gya a ɔredzɛw berdzedzeedze sɛɛ ndzɛmba. Gya biara yɛ gya ma hɛn. Mpɛn pii no, yebohu ara nye dɛ gya no redzɛw a yennhu dza yɛnyɛ wɔ ho. Dɛm ntsi, kwan biara a yenyim dɛ wɔfa do dum gya no na yɛreyɛ ahwɛ dɛ gya no bodum a. Dɛm akwan ahorow yi tum ma gya no binom gye nsamu koraa.

Odumgya edwumayɛfo anaa akogyafo kyerɛ mu dɛ gya gu ahorow etsitsir enum, na binom so kyerɛ dɛ ɔyɛ ahorow esia, na dza ɔkeka ho binom. Iyi ho ntsi na ber akogyafo bɛba gya bi dɛ worudum no no wɔpɛ dɛ wobohu dza ɔdze gya no bae no. Nkyerɛmu a ɔwɔ iyi ho nye dɛ gya no ne farbaa na ɔbɛkyerɛ mbrɛ wobotum edum no ntsɛm. Dɛm nkyekyɛmu yi gyina gya no ne farbaa do. Ekuwekuw ahorow no nye A, B, C, D na K/F.

Gyahyehyew Ahorow
Iyi kyerɛ gya ekuwekuw enum no.

Ndzɛmba ebiasa na wɔbɔ mu yɛ gya a hɔn nye ɔsegyen (mframa), ɔhyew na ahyewdze (adze biara a otumhyew). Ahyewdze no bi nye taabow/ndua, krataa, tam, dadze, ngo/angoa, fangoo, ogyamframa, enyinam ahoɔdzen na dza ɔkeka ho. Dɛm ahyewdze yinom na woegu hɔn ekuwekuw ma ɔnam do woeenya gya mu nkyekyɛmu ahorow no. Ekuw no na hɔn mu ahyewdze na ɔka do yi:

Kuw AKuw A

Kuw yi mu ahyewdze no nye ndzɛmba a wɔyɛ dzen (mbom wɔnnyɛ ndadze) bi tse dɛ ndua anaa ntaabow, tam ndzɛmba, dan ho na no mu ndzɛmba bi tse dɛ, abow, ngua, pon, mpa, na adze. Ndzɛmba bi tse dɛ nkrataa, rɔba, na nwurabanwuraba so ka dɛm kuw yi ho. Gya ka ndzɛmba yinom mu biara a, otum dzɛw sosɔ ndzɛmba a ɔbembɛn no mu sɛɛ adze.

Kuw B

Kuw B
Nsunsu kuw

Ahyewdze a wɔwɔ kuw yi mu yɛ dza ɔyɛ nsunsu. Nsunsu ndzɛmba na ndur ahorow a yɛdze dzi dwuma wɔ ndwumakuw ahorow pii mu na wotum dzɛw anaa wɔpa gya. Ahyewdze nsunsu yi binom nye dza yɛdze siesie anaa yɛdze pepa fi, dza yɛdze nan ndzɛmba, fangoo ahorow, kyerɛwdur ahorow, nkaho edur na mfonyinyɛ ndur ahorow.

Kuw C

Enyinam ahoɔdzen ne gyahyehyew

Kuw yi mu ahyewdze no nye enyinam ahoɔdzen. Ndzɛmba enyinam ahoɔdzen fa mu nam akwan ahorow do dze gyahyehyew ba. Yɛnkaa dɛ dɛm gya tum dɔm kuw nkaa no mu biara osiandɛ sɛ gya ne farbaa fi enyinam ahoɔdzen a, nnyɛ enyinam ahoma no ara na ɔkɔ do dzɛw. Mpɛn pii no ehyewdze a yeedzi kan abobɔ do no na sɛ bi bɛn hɔ a ɔtaa ma gya no yɛ kɛse.

Kuw D

 

Kuw D
Ndadze Gyahyehyew

 

Kuw yi mu ahyewdze no yɛ ndadze. Ndadze ahorow a wotum hyew nyinara wɔ dɛm kuw yi mu. Yɛnkaa dɛ dadze’ biara tum fa gya ma ɔyɛ yie. Na gya no anodzen na ɔbɛkyerɛ dadze a obotum ahyew anaa anan no.

Kuw K

Kuw K
Gyaadze gya

Iyi yɛ gya a ɔtaa tɔ hɛn gyaadze. Gya ndzeyɛɛ na ndzɛmba ahorow a yɛdze yeyɛ edziban wɔ gyaadze bi tse dɛ angoa, ngo, na adze tum pa gya ma ɔsɛɛ ndzɛmba. Dɛm gya otum totɔ wɔ hɛn gyaadze no nyinara na akogyafo a wɔwɔ Ghana no frɛ no Kuw K gya.

Ogyamframa na mframa ahorow binom a wotum pa gya nyinara yɛ kuw kor. Dɛm mframa ahoɔdzen yinom yɛ dza mpɛn pii no yɛdan no gya anaa yɛdze yɛ gya adze. Ɔhaw tum ba ho anaa biribi tum si ma iyinomara so tum dze gyahyehyew ba a n’ano yɛ dzen.

Iyinom nye mbrɛ odumgya edwumayɛfo afa gyahyehyew ne farbaa do akyekyɛ gya mu ekuwekuw. Hyɛ no nsew dɛ Kuw K no ara na edwumayɛfo binom frɛ no Kuw F, na Kuw D no so wɔfrɛ no Kuw E.

Hwɛ enyim dɛ yɛbɔkɔ do araa esua gyahyehyew ho adze ɔnam dɛ ɔyɛ nyimpa mpontu ne tamfo kɛse.

 

Tags: Gyahyehyew
Dza abɛsen

Edwumason a kɔkumba dzi dze boa nyimpadua no

Dza ɔtoa do

Takuwasi; Mfantsefo afadze fɛfɛɛfɛw a ɔreyɛ atɔ nsu mu

Leonard Nketsia

Leonard Nketsia

Nsɛm fofor a ɔfa dza ebue yi ho

Asafo kuw ahorow na no mu ndzɛmba etsitsir a ɔsɛ dɛ nyimpa biara hu
Dza ɔforafora

Asafo kuw ahorow na no mu ndzɛmba etsitsir a ɔsɛ dɛ nyimpa biara hu

Ɔkyerɛwfo Suzie Onomah
29/08/2023
Kyirefuwa na muoko – Anomudɛwfo hɔn mberɛwyɛ
Dza ɔforafora

Kyirefuwa na muoko – Anomudɛwfo hɔn mberɛwyɛ

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
28/08/2023
Aso aban mfa ne nsa nto ehuhusene do wɔ Ghana?
Dza ɔforafora

Aso aban mfa ne nsa nto ehuhusene do wɔ Ghana?

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
22/08/2023
Mfaso a ɔwɔ anamuna n’aba mu
Dza ɔforafora

Mfaso a ɔwɔ anamuna n’aba mu

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
17/08/2023
Ghana keteke akwantu a aban ahyɛ mu kena – Asɛm papa ma hɛn nyinara
Dza ɔforafora

Ghana keteke akwantu a aban ahyɛ mu kena – Asɛm papa ma hɛn nyinara

Ɔkyerɛwfo Nancy Efua Pratt
17/08/2023
Bue bi ka ho
Dza ɔtoa do
Takuwasi; Mfantsefo afadze fɛfɛɛfɛw a ɔreyɛ atɔ nsu mu

Takuwasi; Mfantsefo afadze fɛfɛɛfɛw a ɔreyɛ atɔ nsu mu

Nam ekuwekuw do hwehwɛ mu

  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Dza ɔforafora
  • Ebibirmu
  • Eguadzisɛm
  • Enyigyesɛm
  • Mpontusɛm
  • Nwomasua

Nam #ahyɛnsewdze do hwehwɛ mu

abakɔsɛm aban abawdobɔdze abaɛfor abaɛfor mfir aborɔkyir Agodzi akyerɛkyerɛfo amambra amanyɛkuw Amereka Anas Aremeyaw Anas apɔwmudzen atoyerɛnkyɛm atsena Black Sherif Cristiano Ronaldo Ebibiman Ebibiman abakɔsɛm EPL Fahodzi FIFA Ghana Gyahyehyew IMF John Dramani Mahama Juventus Ken Ofori-Atta manpayin Mbrahyɛbaguafie Mfantse NANA ADDO NDC Ngyiresi nsordaafo nwomasua Osei Kyei-Mensah-Bonsu Portugal Qatar Real Madrid sohyial midia Takoradze UEFA Champions League Wiadze Bɔɔlbɔ Akansi Ɔhembaa Elizabeth II
Bolingo Voice Bolingo Voice Bolingo Voice

Hwehwɛ hɛn ekyir akwan

  • +233502960485
  • info@bolingoconsult.com
  • 19 Mama Adjele close, East Airport Accra Ghana.

Hɛn ho nsɛm

akannews.com yɛ abaɛfor ntentankɛse do prama a wɔdze nsɛm to gua wɔ Akan kasa mu a ɔma kwan ma Esuantsefo na Fantsefo nya adzesua na enyigye nsɛm wɔ hɔnankasa hɔn kasaa mu. Bolingo a ɔyɛ kasa dwumadzi edwumakuw a wɔhwɛ dɛ wɔbɔboa ma Ebibirmu kasahorow eenyin no na wɔdze bɔbɔɔ adze.

Ekuwekuw

  • Adwenkyerɛkyerɛ
  • Agodzisɛm
  • Amambra
  • Amanyɛsɛm
  • Ebibirmu
  • Eguadzisɛm
  • Enyigyesɛm
  • Mpontusɛm

Adapɛn nkaabɔ

© 2026 Mbra biara mma ho kwan dɛ edze nsɛm yi mu bi bedzi wo dwuma gyedɛ aserɛ kwan efi Bolingo nkyɛn.

Bolingo

Bolingo Consult

  • Kokoa mu Mbra
Twitter Facebook Linkedin
Are you sure want to unlock this post?
Unlock left : 0
Are you sure want to cancel subscription?