Dɛ mbrɛ nhwehwɛmu ada no edzi no, awargyaa kɔ araa na ɔrokɔ sor. Ɔtɔfa bi a, awarfo piinara nndwen nsunsuando a awargyaa dze ba hɔn abrabɔ mu na mpo hɔn mba na hɔn ebusua do gyedɛ oesi ewie. Dodowara na wogyaa awar wie ansaana woehu dɛ awargyaa ho nsunsuando nnyɛ adze pa. Sɛ awargyaa ba a, mbofra na wɔkɔ haw mu kɛsenara a ɔdze hɔn kɔ tsebea ahorow pii mu.
Ɔfa yi bɛda nsunsuando ahorow pii awargyaa dze ba mbofra, yer, kun na ebusua do no edzi.

Odzi kan, sɛ awargyaa ba na mba wɔ awar no mu a, ɔma hɔn asetsena yɛ basabasa. Awargyaa ba a, piinara na wɔfa ho yaw yi hɔn enyi fi hɔn mba do. Banyin no tum yi n’enyi na basia no so yi n’enyi. Aso sɛ ɔba no dɛm a, woana bɔhwɛ mbofra no wɔ hɔn edzidzi mu, ntarhyɛ mu, nwomasua mu na hɔn asetsena mu nsɛm. Dɛm mbofra yi brɛ wɔ asetsena mu na bowie ekyir no na hɔn mu bi afa suban a ɔnnyɛ aka hɔn abrabɔ ho.
Boi, awargyaa ma mbofra hweer ɔdɔ a nkyɛ ɔsɛ dɛ wonya no hɔn awofo nkyɛn. Awar mu no, basia na banyin no kyerɛ hɔn mbofra ɔdɔ. Kwan ahorow pii do na awarfo no fa do ma hɔn mba no hu dɛ wɔdɔ hɔn. Binom dze hɔn mba tutu akwan kɔ mbeabea ahorow a ɔma hɔn enyigye. Binom so totɔ ndzɛmba a wɔpɛ dze ma hɔn dze Kyerɛ hɔn ɔdɔ. Mpɛm pii no sɛ awargyaa ba na ahwɛyie ammba a, dɛm ndzeyɛɛ yi nnkɔ do bio mma mbofra no tsitsiriw nye ber a banyin na basia no reper dɛ mbofra no bɛba abedzi ne nkyɛn na iyi ma wohun dɛ ɔdɔ no a nkyɛ hɔn awofo wɔ ma hɔn no nnyi hɔ dɛm boi. Dɛm tsebea yi tum dze adwen mu ntawantawa brɛ mbofra no ma onya nsunsuando wɔ hɔn abrabɔ ma tsitsiriw nye hɔn awar mu.

Dza otsia bio a awargyaa dze ba nye mperwa nyinsen. Ɔnam dɛ sɛ awargyaa ba a banyin na basia no enyi nnkɔ hɔn mbofra ho ntsi, wotum dze hɔn ho bɔ anyɛnkofo na wosua suban ahorow tse dɛ, mbanyinsɛm, nsanom , ewi, ndubabɔn no nnomee, edwamanbɔ na pii a ɔkeka ho. Edwamanbɔ anaa nsanom no mu no, sɛ abofra no yɛ basia a, obi tum to no mmɔndaa ma nyinsen tum ba. Iyi tum ma abofra no ne daakye sɛɛ a ne farbaa nyinara yɛ awargyaa.

Awargyaa tum ma awarfo no bi tum dzi dɛm. Mpɛm pii no, akasakasa na okowie awargyaa na obiara so dzi ho dase dɛ awargyaa so tum kowie basabasayɛ. Awargyaa tum dze ɔtan bɔto awarfo no ntamu a otum ma afa kor nya adwembɔn fa afa kor no ho. Yaw a afanu no nya wɔ awargyaa n’ekyir no tum hyɛ hɔn mu biara;dɛ banyin anaa basia no ma odzi kor dɛm. Obi mpo tum dzi afa kor no ntɛntɛ dze asede gu no ho anaa mpo otum dze dua anaa dadze bɔ no dzi no dɛm.

Sɛ yɛhwɛ dza osi wɔ awargyaa ekyir, ɔnnyɛ adze a ɔyɛ ahomka osiandɛ ɔmmboa ma mbofra nnya ntsetsee pa. Ɔyɛ awofo hɔn asɛdze dɛ wɔbɛma hɔn mbofra ntsetsee pa amma wɔammbɛyɛ ɔhaw amma hɔn na ɔman no daakye. Iyi ntsi, wɔkyerɛkyerɛ hɔn ndzɛmba ahorow pii a ɔboa mbofra ma wonya ntsetsee pa. Iyi yɛ adze a banyin na basia no ka hɔn ho bomu yɛ naaso sɛ awargyaa ba, afanu no mmfa hɔn ho nhyɛ mu yie ntsetse mbofra no dɛ mbrɛ ɔsɛ dɛ wɔyɛ no. Wogyaa mbofra no abrabɔ hyɛ hɔnankasa hɔn nsa ma wɔyɛ dza a wɔpɛ a awofo akwankyerɛ biara nnka ho. Iyi mmboa ma mbofra nnya ntsetsee pa.

Nsunsuando a otwa tun wɔ akyerɛw yi mu a ɔnam awargyaa do ba nye edwamanbɔ. Mbanyin na mbasiafo dze hɔn ho wura edwamanbɔ mu ɔnam dza osi hɔn enyi do a wɔrohwehwɛ ntsi. Edwumanbɔ yɛ ber a banyin anaa basia a ɔawar anaa ɔnnwaree bedzi mpamu agor. Ɔnam dɛ woegu awar ntsi, basia no anaa banyin no hu dɛ ɔdze no ho na no dɛm ntsi, otum yɛ dza a ɔpɛ. Sɛ ɔyɛ basia na ɔnnyɛ edwuma a, otum fa mbabyin dodow biara a ɔpɛ dɛ mbrɛ ɔbɛyɛ a obotum enya sika ahwɛ no ho na ne mba.Iyi tum ma nkorɔfo tum nya nda mu yarba a no nsunsuando yɛ ɔhaw kɛse.

Aso kwan bɛn na yebotum asɔw awargyaa ano dɛ ankorankor, ebusua na ɔman.






